kaarten

Hieronder vindt u kaarten van de Nederlandse cartograaf Jan de Jong. Hij behoort tot de meest gezaghebbende cartografen op het gebied van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Zijn kaarten illustreren de demografische en territoriale verhoudingen in dit conflict, nu en in het verleden. De mate waarin de Palestijnen rechteloos zijn geworden, komt daarin duidelijk tot uiting.

Graag wil ik u ook wijzen op de interactieve kaart van de Westelijke Jordaanoever, die de Britse krant The Guardian op haar website toont. Daarop kunt u gedetailleerd zien waar de nederzettingen liggen, welke wegen de Palestijnen niet mogen gebruiken en welk deel van de illegale muur reeds is gebouwd.

Klik op onderstaande afbeeldingen voor een uitvergroting van de betreffende kaart of download de pdf.
 

1. Historisch Palestina


Na het einde van de Eerste Wereldoorlog kreeg Groot-Brittannië het mandaat over (Historisch) Palestina, dat in die tijd nog geen onafhankelijke staat was. De Britten bestuurden Palestina van 1923 tot 1948. In deze periode stroomden veel Joodse immigranten naar Palestina. Hierdoor namen de spanningen tussen de Joden en de inheemse Palestijnse bevolking toe. In 1948 droeg Groot-Brittannië het mandaat aan de Verenigde Naties over.

2. Bevolkingsgebieden 1947

Na de grootschalige immigratie van Joden naar Palestina in de eerste helft van de 20e eeuw, was het aandeel van de Joden op de totaalbevolking in 1947 circa 30%. 70% van de bevolking was Palestijns. Op deze kaart zijn de bevolkingsgebieden van beide groepen te zien. Duidelijk is te zien dat de Joden in een klein deel van Palestina woonden. In 1947 bezaten zij minder dan 7% van het land van Historisch Palestina.

3. VN-verdelingsplan 1947

Toen de spanningen tussen Joden en de inheemse Palestijnse bevolking steeds hoger opliepen, deed een commissie van de Verenigde Naties het voorstel om Palestina te verdelen in twee staten: een Joodse en een Arabische. Jeruzalem zou een internationale zone worden. Terwijl de Joden slechts 30% van de bevolking vormden en minder dan 7% van het land bezaten, kende het VN-plan hun 55% van Palestina toe. Binnen dit gebied woonden honderdduizenden Palestijnen. De inheemse Palestijnen, die de meerderheid vormden en feitelijk het grootste deel van het land bezaten, zouden genoegen moeten nemen met 42%. Zij wezen het VN-plan als onrechtvaardig van de hand.

4. Vernietigde Palestijnse plaatsen 1948-49


Op 15 mei 1948 riep David Ben-Gurion de staat Israël uit. Zionistische milities waren echter al voor die datum begonnen met het veroveren van land, bovenop het gebied dat de Joodse staat volgens het VN-plan zou omvatten. Na de stichting van Israël escaleerde het conflict met de omringende Arabische landen, maar die waren geen partij voor het Israëlische leger. Uiteindelijk werd in 1949 een wapenstilstand gesloten. Israël had toen controle verworven over 78% van Palestina. Binnen dit gebied hebben Israëlische milities en legereenheden in 1948-49 bijna 500 Palestijnse dorpen ontvolkt en/of vernietigd. Meer dan 700.000 Palestijnen werden van huis en haard verdreven. Israëlische historici hebben intussen aangetoond dat dit systematisch is gebeurd, waardoor sprake was van etnische zuiveringen.

5. Bezette Palestijnse gebieden 1967

In 1967 raakten de Palestijnen de resterende 22% van hun land kwijt: in juni van dat jaar viel Israël de omringende Arabische landen aan en veroverde de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Van 1948-67 was de Westoever door Jordanië bestuurd en de Gazastrook door Egypte. Verder veroverde Israël de Sinai-woestijn (op Egypte) en de Golan-hoogvlakte (op Syrië).

6. Palestijns zelfbestuur vanaf 1995

In 1993 begon het Oslo-vredesproces, gebaseerd op de formule “land voor vrede”: in ruil voor vrede zou Israël de Palestijnen hun land teruggeven, d.w.z. de Westoever, inclusief Oost-Jeruzalem, en de Gazastrook (22% van Historisch Palestina). Maar vanaf 1967 waren deze gebieden op grote schaal gekoloniseerd. Overal had Israël nederzettingen gebouwd, die volgens het internationale recht illegaal zijn. Heel geleidelijk kregen de Palestijnen tijdens Oslo een zekere controle over kleine delen van de bezette gebieden (de “Palestijnse Autonome gebieden”). Van een betekenisvolle overdracht van land was echter geen sprake. Integendeel: tijdens het Oslo-proces verdubbelde Israël de nederzettingen in omvang en inwoneraantal.

7. Israëlische nederzettingen

In augustus 2005 ontmantelde Israël de nederzettingen in de Gazastrook, waarin circa 7.500 kolonisten hadden gewoond. De bijna 200 nederzettingen op de Westoever werden echter verder uitgebreid. De Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem berekende dat deze nederzettingen intussen meer dan 40% van de Westoever in beslag nemen. Anno 2007 wonen er bijna een half miljoen kolonisten in nederzettingen op de Westoever, Oost-Jeruzalem inbegrepen.

8. Route Muur


In 2003 begon Israël met de bouw van een afscheidingsmuur. Al snel werd duidelijk waar deze Muur gebouwd zou worden: niet op de grens tussen de Westoever en Israël (de “Groene Lijn”), maar op de bezette Westoever, deels ver daarbinnen. Daarom oordeelde het Internationaal Gerechtshof in 2004 dat de Muur illegaal is. Ook werd duidelijk waarom Israël de Muur op de Westoever bouwt: om zoveel mogelijk nederzettingen te kunnen inlijven. Anno 2007 is een groot deel van de Muur gebouwd. Zij doorsnijdt de Westoever, leidt tot de inbeslagname van grote stukken Palestijns land en isoleert Oost-Jeruzalem van de rest van de Westoever. De Palestijnen raken opgesloten in kleine, verpauperde bevolkingsgebieden. Van het vooruitzicht op een levensvatbare Palestijnse staat blijft niets over.

9. Versnippering Westelijke Jordaanoever

Deze kaarten laten de bezette Westelijke Jordaanover zien. De nederzettingen en de Muur versnipperen de Westoever, waardoor die op een lappendeken is gaan lijken. Door de honderden militaire controleposten die Israël heeft geïnstalleerd, kunnen Palestijnen zich nauwelijks nog verplaatsen van het ene naar het andere deel van de Westoever. Een reis van een paar kilometer kan uren duren. Op de rechterkaart is te zien hoe Israël de bezetting permanent wil maken: door een stelsel van parallelle infrastructuur. Voor de kolonisten en het Israëlische leger zijn hoogwaardige wegen aangelegd, die de nederzettingen met Israël verbinden. Palestijnen mogen van die wegen geen gebruik maken. Zij moeten zich via slechte wegen verplaatsen en maken grote omwegen.

 10. Gazastrook


De Gazastrook is 41 km lang en 6 tot 12 km breed. Met een oppervlakte van 360 km² is de strook twee keer zo groot als Texel. In dit kleine gebied wonen bijna anderhalf miljoen Palestijnen. Er heerst een schrikbarende werkloosheid en diepe armoede. Bijna 80 procent van de Gazanen leeft onder de armoedegrens.

De Gazastrook is aan alle kanten ingesloten. De Israëlische marine bewaakt de zeegrens, Palestijnse vissers mogen nauwelijks de zee op. De landgrenzen zijn helemaal omheind. Voor de voorziening van bijna alle benodigdheden, zelfs van essentiële levensbehoeften, zijn de Gazanen op invoer van buitenaf aangewezen. De blokkade die Israël al jarenlang aan de strook oplegt veroorzaakt dan ook vreselijk leed.